zaterdag 28 januari 2012

Excursie naar de Brouwersdam 2012

Zoals ieder jaar bij onze vogelwerkgroep gebruikelijk is, wordt er ook dit jaar weer een excursie naar de Brouwersdam gehouden. Ook deze wordt door mijn overbuurman Wim de Wilde geleid. De vooruitzichten waren goed. Het programma was als volgt: eerst naar de Prunje (daar hoopte ik nonnetjes te zien), daarna naar de Brouwersdam. Gisteren was er al veel leuks gezien bij de Brouwersdam, voor mij sprong de ijsduiker er uit, maar ook al de andere dingen zoals roodhalsfuut, ijseend en kuifduikers waren natuurlijk erg leuk. Na de Brouwersdam wilden we op Schouwen de kraanvogel scoren en ook nog een zwarte rotgans. Naar Neeltje Jans willen we hoofdzakelijk gaan voor de grote burgemeester, maar ook de aldaar verblijvende ruigpootbuizerd en de kuifaalscholvers zijn natuurlijk niet te versmaden.  Vandaag was het dan zo ver, om acht uur heb ik afgesproken dat ik voor zal staan. Ongeveer rond acht uur belt Izak Weststrate me op, hij had ook gehoord van de excursie en wilde graag mee. Na enig overleg met Wim komen we overeen dat hij bij een carpoolplek aan de Deltaweg zal staan waar hij opgepikt zal worden. Bij Sportpunt Zeeland staat aanvankelijk niemand, maar al snel komen de eerste auto's. Niels-Jan Dek uit Yerseke hadden we al een tijd niet gezien, maar hij is er nu ook. Verder komt Merien van Loo nog en even later is ook Arjen Dubbelman er. Als we op het punt staan om te vertrekken komt Ton Stapels nog aangereden. Als we compleet zijn wordt het aantal mensen goed over de auto's verdeeld. Merien/Arjen/Ton gaan bij elkaar in de auto en zullen Izak oppikken. Wij zullen bij een carpoolplek net voor de Zeelandbrug, Irma van Oss ophalen. Uiteindelijk rijden we dan toch de Zeelandbrug op. Al snel zijn we bij de Prunje. Alles wordt afgekeken, maar voorlopig zien we nog geen nonnetjes. Wel zijn een tureluur en een zwarte ruiter goed te vergelijken doordat ze naast elkaar lopen. In een plasje daarna zijn twee mannetjes en twee vrouwtjes pijlstaart erg leuk.
We komen onderweg natuurlijk het nodige tegen, maar daartussen zit nog niet veel spectaculairs. Dan zie ik opeens een apart eendje zwemmen, Niels-Jan ziet hem ook, dat lijkt wel een... nonnetje!
Veel tijd om er van te genieten krijgen we niet want de vogel vliegt samen met een soortgenoot op om een heel eind verder weer neer te strijken. De nonnetjes doen het gelukkig goed, erg leuk zijn een paartje nonnetjes die dichtbij langs komen vliegen. Twee andere vrouwtjes nonnetje worden eerst aangezien voor kuifduikers, maar het blijkt toch om deze soort te gaan. Als laatste zit er nog een nonnetje zo dichtbij dat die eindelijk in aanmerking komt voor een bewijsplaatje. Na de Prunje gaan we volgens de planning naar de Brouwersdam. Onderweg vliegt er nog een grote bonte specht voorbij. Bij de Brouwersdam wordt eerst de vaste post van een slechtvalk afgekeken. Helaas is die nu leeg. Gelukkig zien we daarvoor nog iets veel beters in de plaats, vier fuutachtigen die, bij beter kijken, roodhalsfuten blijken te zijn!
Dat is voor mij extra leuk want het is nog een nieuwe soort. Ook voor Niels-Jan zijn ze nieuw. Zoals gewoonlijk zitten er ook dit jaar weer paarse strandlopers bij de Brouwersdam, als ze opvliegen komen we tot een aantal van vijftien stuks.
Er zijn erg veel kuifduikers, dat is in tegenstelling tot vorig jaar want toen hadden we niks.
De onvermijdelijke roodkeelduiker mag ook niet achterblijven. In de verte zitten erg veel eenden. Door de telescoop blijken het eiders te zijn. De mannetjes springen er uiteraard meteen uit. Hier en daar zwemmen ook nog zwarte zee-eend. Een eendensoort waar we echt gek van worden is de brilduiker. Je kunt zo ver niet kijken of er zwemmen wel een paar brilduikers. Terwijl we zo over de dam rijden zien we dus vanalles. Als we weer een stop hebben ga ik weer scopen. Dan valt opeens een opvallend witte eend op. En nog een en nog een.... Dat zijn ijseenden! Nu zie ik ook dat er nog een juveniele ijseend bij zwemt. Het zijn schitterende mannen ijseenden. Alles er op en er aan compleet met pijlstaarten, wat een vogels! Snel maak ik de anderen er op attent. Nu verdringt iedereen zich rond mijn scoop. Als iedereen geweest is kan ik zelf ook weer kijken. Door de telescoop zijn ze fantastisch te zien. Dit is echt de mooiste eend die ik ooit gezien heb! Ik probeer nog wat bewijsplaatjes te maken, 'for the record'. Door de afstand worden het inderdaad niet meer dan bewijsplaatjes.
De waarneming is echter vele malen beter. Als we uiteindelijk uitgekeken zijn gaan we weer verder. Bij het haventje wordt weer gestopt. Door de telescoop zie ik een grote groep van minimaal 200 zwarte zee-eenden langsvliegen. Hier en daar valt een witte vleugelvlek op. Minimaal tien grote zee-eenden haal ik er op die manier uit. Meer kan ik niet zien want Izak wil ook graag even kijken en dan sta ik natuurlijk gul mijn telescoop af. De eenden strijken neer, maar als ze eenmaal op het water zitten halen we er geen grote zee-eend meer uit. In het haventje zelf is ook het nodige te beleven. Een mooie roodhalsfuut zwemt samen met drie kuifduikers. Zo zijn ze goed te vergelijken. Er zwemmen ook nog drie roodkeelduikers waarvan één mooi dichtbij.
Wat mij betreft is het deel Brouwersdam volkomen geslaagd. Behalve de ijsduiker hebben we echt alles gezien waar ik op gehoopt had. Na de Brouwersdam gaan we richting de kraanvogel. Het is even zoeken, maar uiteindelijk staan we toch voor het maisveld waar de kraanvogel al weken zit. Hij is behoorlijk gewond aan de poot en dat is zeer waarschijnlijk de reden dat hij zo lang blijft. Het schijnt dat hij ook wel eens gaat liggen in de maisplantjes, dus rij voor rij wordt afgespeurd. Helaas zonder resultaat. Terwijl we ons al klaar maken om weg te gaan doet Izak een goede ontdekking. Aan de overkant van de weg, maar wel ver ontdekt hij de kraanvogel! Goed werk, Izak!
Iedereen heeft hem gezien en dan gaan we proberen dichterbij te komen. Als we over een landweggetje rijden ziet Irma opeens patrijzen. Meteen rijden we terug en nu zien we een schitterende klucht patrijzen. We tellen er zo'n dertien, tegenwoordig een zeldzaam gezicht! De vogels doen niet zoveel en zitten een beetje te suffen. Dat maakt het mogelijk om hele leuke foto's te maken. Een adulte man met een harem vrouwtjes er om heen is erg fotogeniek.
Na deze zeer leuke onderbreking gaan we verder om de kraanvogel beter te zien. Dat lukt niet erg, maar wel leuk zijn drie reeën. Van deze stop wordt gebruik gemaakt om wat te eten. Na de kraanvogel gaan we op zoek naar een zwarte rotgans die hier ook moet zitten. Al snel hebben we de groep rotganzen gevonden. De groep is lekker overzichtelijk en dat maakt het makkelijker om te zoeken. Al snel hebben ze in de andere auto eerst de zwarte rotgans en daarna ook de witbuik (die hier ook gemeld werd) gevonden. Wij stonden er niet zo goed voor dus we zagen het niet zo goed. Ik kan leuke foto's maken van de zwarte rotgans.
Het valt echt op dat de nekband veel breder is, maar ook verder doorloopt.
Hij is erg mooi te zien. De witbuik loopt ook vooraan dus dat is ook geen probleem.
Wim gaat voor Irma om sanitaire redenen met de auto even een wat rustiger plekje zoeken. Als ze na een tijdje terug komen hebben ze wel een apart verhaal. Toen Irma een rustig plekje gevonden had vloog daar een velduil op! Die willen wij ook zien! Gelukkig is de velduil neergestreken en lukt het om, met enige moeite, de velduil te zien. Na deze velduil gaan Ton, Merien en Arjen wegens tijdgebrek naar huis. Wij gaan op Neeltje Jans nog zoeken naar de al genoemde soorten. Bij Neeltje Jans besluiten we om eerst de kuifaal te 'doen'. De ruigpoot laat zich nog niet zien. Bij de Mattenhaven zit hij niet, wel zitten er een paar overwinterende grote sterns. Zo vroeg heb ik ze nog nooit gezien.
Bij een dammetje verderop hebben we ook nog een goede gelegenheid voor kuifalen. Dat lukt, samen met een aalscholver zit op een boei een hele mooie kuifaalscholver. Het is een adult en dat betekent dat hij een duidelijke kuif heeft. Heel erg leuk, zo 'kuivig' had ik ze nog niet gezien!
Terwijl we terugrijden in de richting van de grote burgemeester zie ik, terwijl we boven de sluis rijden, een roofvogel bidden. Snel schreeuw ik dat we moeten stoppen, mogelijk ruigpoot! Het is een ruigpoot, het kenmerkende bidden is goed te zien en te fotograferen.
Gelukkig is de auto achter ons zo aardig om geduldig te wachten zodat wij kunnen kijken en fotograferen. De vogel vliegt steeds dichterbij en vliegt uiteindelijk zelfs recht over ons heen. Een zeer bevredigende waarneming!
Helaas zit de grote burgemeester niet mee. Er zit alleen een relatief kleine groep meeuwen en daar zit hij niet tussen. Je kunt niet alles hebben! Bij de Veerse Dam doen we ook nog een poging om de ijsduiker te zien te krijgen. Vanaf de Polredijk bij Veere is hij beter te zien, maar dat kost te veel tijd. Helaas krijgen we hem niet te zien, wel geoorde futen, die zijn nieuw voor de daglijst. Na de Veerse Dam wordt eerst Irma afgezet. Daarna gaan wij nog via de Valkreek naar huis. Evenals bij de vorige Brouwersdamexcursie zien we ook nu de grote geelpootruiter. Voor mij is het nog een nieuwe jaarsoort. Nu is hij erg mooi te zien doordat we mooi licht hebben.
 Als we op het punt staan om te vertrekken roept de vogel een keer en vliegt hij vervolgens over ons hoofd naar een ander deel van de kreek. Zeer tevreden kunnen we naar huis, de Brouwersdamexcursie was een groot succes!

zaterdag 7 januari 2012

Succesvol tochtje door Zuid-Holland

Tijdens het giervalktochtje hadden Edward en ik het al gehad over vogelen in het nieuwe jaar. Ik wist dus dat Edward deze week nog een keer naar Zuid-Holland wilde om daar wat in te gaan tikken. Gezien de weersvoorspellingen leek vrijdag ons de beste dag. Daarvoor belde Marc mij nog met het zelfde idee, zij hadden een busje en als we samen zouden rijden zou dat schelen in kosten. We kwamen overeen af te spreken bij de Vierwegen en dat we dan samen zouden rijden. Om 7:15 haalt Edward me af. Ilona is ook mee. Bij de Vierwegen moeten we heel even wachten op de anderen, maar die zijn er al snel. Ik besluit over te stappen in het busje en dan als we op de terugweg zijn weer met Edward mee te rijden, dat is makkelijker voor het naar huis gaan. In het busje tref ik Adriaan en Izak Westrate en Marc Goedbloed aan. Marcs broer zal rijden. Volgens de planning komen de Reeuwijkse plassen het eerste aan de beurt. Al een tijdje zit daar een witkopeend en die is voor ons allemaal nieuw. Izak en Adriaan hebben hem eergisteren al gedaan, dus alleen zij hebben hem al. Als we bij de plassen aankomen gaan we daar natuurlijk zoeken. Onderweg zijn we nog bijna aangereden door een soort van 'vuilnisbusje' die onbesuist om de hoek kwam stuiven. Zo hard dat we ons afvroegen of ze per vuilniszak betaald werden. Bij de Reeuwijkse plassen moet uiteraard gevogeld worden en dat begint met de groep eenden aldaar af te scopen. Voor al kuifeenden zien we, maar ook tafeleenden en krakeenden. Een enkele Rosse stekelstaart is gauw ontdekt, maar de witkopeend zien we nog niet. Gelukkig duurt het niet lang of Edward heeft hem ontdekt. Al snel heeft iedereen hem in beeld en kunnen we de kenmerken goed bekijken. Het opvallendste aan hem is zijn 'stekelstaart'. De kleur van de veren is echter ook veel lichter en de kop is uiteraard ook anders. Helaas drijft de vogel de hele tijd met de kop in de veren.
Als ik wat foto's aan het maken ben, haalt hij even de kop uit de veren, maar helaas is dat te kort om een scherpe foto te maken. Ook de slechte lichtomstandigheden (vroeg in de ochtend) werken daaraan mee. We scopen ook de groep verder nog af voor de witoogeend die hier ook gemeld is. Na een tijdje denkt Edward hem gevonden te hebben. En inderdaad te kop is voor een kuifeend veel te rond. Het beestje blijkt ook nog een vuilwit kontje te hebben dus dat klopt ook. Alleen de kleur zit ons niet lekker. De vogel verschilt qua flankkleur niets met de andere kuifeend. Ook bij een 1e kj witoogeend zou je meer verwachten dan dit.
 Als de vogel (weer kort) een paar keer de kop uit de veren haalt zien we bovendien dat de vogel twee witte vlekken aan de zijkanten van de snavel heeft. Het is echt een vreemd beest. Qua kleur komt hij nog het meest in de buurt bij een topper, maar die vlekken kloppen ook voor topper niet echt.
EDIT: Na een vraag op het forum van waarneming.nl en een mailtje naar Mark Hoekstein ben ik er inmiddels achter dat een kuifeend nog het meest in de buurt komt. Uiteraard dachten wij er toen wel aan, maar we wisten niet dat een kuifeend ook zo'n kale kop kon hebben. Voor mezelf zal ik het nooit zeker weten, maar een kuifeend komt dus het meest in de buurt. Wel opvallend dat de vogel zo'n 'topperkop' heeft. De snavel zou prima passen bij een 1e kj topper. De rest klopt dan weer niet zodat een kuifeend toch het waarschijnlijkst is.

Daar moet thuis nog een keer naar gekeken worden. Een leuke meevaller daar is een 'tjsietend' ijsvogeltje die langs komt schieten.
Na de Reeuwijkse plassen gaan we naar Katwijk voor een Humes bladkoning. Dit beestje zit tegen alle verwachting in, daar al behoorlijk lang. Het duurt even voordat we de juiste plaats gevonden hebben. Als we daar geparkeerd hebben gaan Izak en ik alvast vooruit. Als we net het naaldbos zijn ingelopen en we staan te twijfelen welke afslag we zullen kiezen horen we vaag al iets dat op de roep van de Humes blako lijkt. Na een paar keer roepen weten we zeker dat we hem hebben. Dat is snel! Al gauw zijn ook de anderen gearriveerd en kunnen we tijd gaan besteden om hem te zien. Helaas doet de vogel zijn naam bladkoning geen eer aan en beweegt zich als een soort van struikrover door de toppen van de naaldbomen. We proberen hem te fotograferen, maar helaas blijft de vogel te kort zitten voor een foto. Na deze toch wel succesvolle twitch zakken we af naar Barendrecht. Uiteraard voor de buffelkopeend. De eend is voor niemand van ons meer nieuw, maar voor de jaarlijst is hij natuurlijk altijd leuk. Vrij vlot komen we op de plaats van bestemming aan. We stappen uit en gaan de plas checken. Ik heb wat meer werk nodig om de plas te scannen omdat ik eerst mijn scoop op moet zetten. Ondertussen lopen de anderen alvast een eindje verder. Als ik klaar ben met dat deel van de plas te scannen loop ik naar hen toe. Een meter of twee voor mij vliegt een vogel op. Een waterhoen, denk ik. De vogel draait mijn kant op en dan zie ik dat de vogel een lange gebogen snavel heeft. Dan valt het kwartje: waterral!. Snel brul ik die naam naar de anderen. Ze komen hard aanrennen, maar de vogel is inmiddels een eindje terug ingevallen in het riet. We zoeken nog, maar helaas laat de vogel zich niet meer zien. Voor mij een onverwachte meevaller, zo'n opvliegende waterral! Met mijn scoop kijkt Marc het andere stuk van de plas even af en ontdekt de buffelkopeend. Dat gaat goed! Over een soort ijzeren stijger kunnen we redelijk dichtbij komen. Ik ga plat op de steiger liggen om vanuit een zo laag mogelijk standpunt te kunnen fotograferen.
Dit is echt mijn favoriete eend! Het wordt nog leuker als de vogel besluit op te vliegen. In de vlucht valt op dat de vogel zoveel weg heeft van een nonnetje en ook zo klein is. De vogel vliegt langs ons heen om een eind verder in het water te belanden. Ik heb gelukkig een paar scherpe vluchtfoto's kunnen maken. Dat is weer eens wat anders dan allemaal diezelfde foto's!
We bekijken de vogel nog even en dan gaan we door naar het Oudeland van Strijen voor (uiteraard) dwergganzen. Ook deze soort is voor niemand van ons meer nieuw. Als we bij Strijen aangekomen zijn kunnen we al meteen kolgans, brandgans en grote Canadese gans opschrijven voor de daglijst. Als we het gebied zijn ingereden wordt er gestopt om de groepen ganzen af te scopen. Het duurt even maar dan kunnen we ook met zekere mate van waarschijnlijkheid zeggen dat er geen dwergganzen tussen zitten. Helaas ook geen roodhalsgans (je weet maar nooit). Als we teruglopen naar de auto krijgt Marc een sms'je "papduiker tp bij Westkapelle!". Oef, dat komt toch wel aan als je zover van Westkapelle zit. Als we in de auto zitten komt Edward ons al voorbij gereden. Hij gaat er meteen heen. We zeggen gedag en wij gaan door met zoeken naar de dwergganzen. Terwijl we ons zoekend door het gebied begeven begint het toch wel een beetje te kriebelen, na de dwergganzen hebben we niet zoveel belangrijke soorten meer staan. We zullen waarschijnlijk moeten kiezen tussen de kleine burrie van Stellendam of de zeearend van de Hellegatsplaten. Marc belt daarom Pim even op om te vragen of het de moeite waard is om er voor te gaan rijden. Pim zegt dat de vogel op 300 meter voor de kust drijft en het daarom niet slim is om er voor te gaan rijden. De vogel kan namelijk zo weer wegvliegen of uit het zicht drijven. Daarom gaan we weer door met het oude programma. Langs de weg zien we een paar andere vogelaars. We stoppen even om te vragen of ze toevallig de dwergganzen in beeld hebben. Ze denken van wel, maar ze weten het nog niet zeker. Genoeg reden dus voor ons om even uit te stappen. Als mijn telescoop opgestelt staat begin ik alvast met zoeken zonder precies op de aanwijzingen van de anderen af te gaan. Ik haal er zelf vier vogels uit waarvan een toch duidelijk een dwerggans lijkt. De vogel heeft duidelijk meer wit op de kop en is ook wat anders van vorm en kleiner dan de kolganzen om hem heen. De andere drie zien er hetzelfde uit, maar die kunnen we niet zo goed zien. Dit zullen dus ook dwergganzen zijn. Nadat ook deze soort succesvol binnengehaalt is, is het tijd om krijgsraad te houden. Gezien de tijd lijkt het ons verstandig om te kiezen tussen de zeearend of de kleine burrie. Gekozen wordt voor de kleine burrie. De zeearend mag als soort leuker zijn, maar het is de vraag of we hem zullen zien. De kleine burrie wordt al alle dagen gezien en ook nog eens heel erg dichtbij. Voor mij is dan ook nog de reden dat hij nieuw is. De anderen hebben hem bij Neeltje Jans al gezien en zelfs ook al op de jaarlijst. Aldus is besloten. We weten niet precies waar we moeten zijn dus op de routeplanner wordt voorlopig afgekoerst op de haven van Stellendam. Als we daar zijn is het niet zo moeilijk meer. We weten dat we bij de buitenhaven moeten zijn dus na wat zoekwerk komen we op de goede weg. De brug staat open dus daar moeten we nog op wachten. Op de borden staat de buitenhaven aangegeven dus rijden we als de brug naar beneden is, daar naar toe. Als we daar zijn moet er toch nog gezocht worden. We rijden op een lange brede pier, maar daar is duidelijk geen kleine burgemeester. Van Edward hoor ik via de telefoon dat we aan de andere kant van de haven moeten zijn. Ja, dat is natuurlijk wel leuk, maar hoe komen we daar? We zien er niet echt de mogelijkheid toe en teleurgesteld gaan we door naar Neeltje Jans. Als we op de weg terugrijden zien we opeens een ingang en wat vogelaars. Daar moeten we zijn! Het is niet heel makkelijk, maar uiteindelijk lukt het om te keren en rijden we door de afslag een parkeerterreintje op waar een paar andere vogelaars staan. Met een snelle blik door de verrekijker kunnen we al zien dat de vogel op een paaltje zit naast enkele schepen. Natuurlijk gaan we daar heen. Ik heb genoeg brood meegenomen om de vogel een hongerwinter door te helpen dus dat gaat goed komen! Ik maak ondertussen een foto van de vogel op zijn paaltje.
Zodra het eerste broodje is gestrooid gaat de vogel vliegen. Nu wordt het echt leuk. Hij vliegt een paar keer vlak over ons heen en Marc en ik maken dan ook genoeg foto's. Helaas zijn veel daarvan onscherp omdat ik alles handmatig moet doen en de vogel constant beweegt. Toch zitten er wel een paar plaatjes bij waarover ik erg tevreden ben.
Als we wat meer brood hebben gestrooid gaat de vogel uiteindelijk in het water om het op te eten. Gaandeweg komen er meer meeuwen op af en komt ook de burrie steeds dichterbij. Wat een geweldige vogel! Ik kan nu erg leuke plaatjes maken.
Een erg leuke bijvangst is een adult drieteenmeeuw die opeens bij ons in het water drijft. Deze is totaal niet schuw en eet ook gretig van ons brood. Ik kan een hele leuke fotoserie maken.
Over met name het kopportretje ben ik erg tevreden.
Uiteindelijk is het brood op. De burgemeester is inmiddels al weer een heel eind verder gaan zitten, maar zo'n drieteenmeeuw is ook leuk! Tegen de tijd dat we weggaan komt de burgemeester toch weer terug en gaat in het water een beetje drijven. We maken nog een paar laatste plaatjes en kunnen dan zeer tevreden weggaan.
Met deze burgemeester hebben we een schitterende afsluiter van deze superdag. In de auto gaan we nog eens na dat dit voor ons toch wel een unieke gebeurtenis is: maar liefst drie dwaalgasten op één dag!