dinsdag 10 mei 2016

Zeeland Big Day 2016



Enkele maanden geleden verscheen er op Facebook een oproep van Roger Joos om op 7 of 8 mei een Big Day te houden. Samen met vogelmaten Marc Goedbloed en Izak en Adriaan Weststrate werd besloten dat wij op zaterdag 7 mei mee zouden Bigdayen. Het team van Roger, bestaande uit hemzelf, Peter Roelse en Matthias Koster doet ook mee op zaterdag. We zullen dus op dezelfde dag Bigdayen. In de aanloop naar de Big Day werd het weer nauwlettend in de gaten gehouden. Een Zeeland Big Day is namelijk voor een groot deel afhankelijk van telpost Breskens. Als Breskens niet goed is, dan zul je nooit heel hoog eindigen. Gelukkig leek het ongeveer anderhalve week van tevoren allemaal net op zaterdag goede wind te worden. Uiteindelijk veranderde dit zelfs naar een oostenwind voor alle dagen vanaf donderdag en nog steeds ziet de wind er voor deze week goed uit. Het beloofde dus een goede Big Day te worden. Uiteraard kan Breskens alleen niet voor een hele grote lijst zorgen dus werd aan de hand van Waarneming.nl en zelf voorvogelen een strategie uitgedokterd. Dankzij Mark Hoekstein was bekend dat bij de Wanteskuup een roepende roerdomp zat, hier zouden we mee aftrappen. Mark was overigens een van de deelnemers van het team dat het legendarische en tot dusver onaantastbare Zeeland Big Day record heeft gevestigd: maar liefst 174 soorten, zo hoog zouden wij waarschijnlijk niet komen, maar we wilden in elk geval een poging doen!

Besloten werd dat ik iets voor twaalven Izak, Marc en Adriaan in Arnemuiden zou oppikken. Vandaar zouden we via de Middelplaten naar de Wanteskuup rijden in de hoop op de roerdomp en zoveel mogelijk uilen. Aldus werd besloten, om 12 uur werd de teamfoto gemaakt en gingen we van start! 

The team! V.l.n.r. Marc Goedbloed, Izak Weststrate, Adriaan Weststrate, Lennart Verheuvel
Net buiten Arnemuiden werd de eerste stop gemaakt, terwijl ik met groot licht de auto in de berm wil parkeren ziet Marc ineens een vogel in de boom zitten: een kerkuil! De vogel is zowaar zo goed om enkele bewijsplaatjes toe te laten, amper 10 over 12 hebben we onze eerste uil binnen. 
Kerkuil/ Barn owl
Dat gaat goed! Een stop ietsje verder bij de Pietkreek levert een roepende ransuil op, aanvankelijk was er wat twijfel omdat we het geluid pas later na afspelen herkenden, maar het lijkt toch onmiskenbaar. Gelukkig zullen we later in Zeeuws-Vlaanderen nog een zeer duidelijk roepende ransuil hebben zodat deze soort met een goed gevoel op de lijst kan. De stops leveren verder onze eerste sprinkhaanzanger, zanglijster, rietzanger en nachtegaal op. Bij de Wanteskuup aangekomen horen we al snel een blauwborst zingen, een soort waarvan we gedacht hadden dat hij in deze tijd van het jaar nog wel eens lastig zou worden, blijkt totaal geen probleem te vormen, we zullen er nog meer horen. Helaas laat de gehoopte roerdomp zich niet horen. Na de Wanteskuup rijden we meteen naar Zeeuws-Vlaanderen waar we bij de Braakman bosuil willen proberen. We hebben inmiddels al de volgende soorten op de lijst:

1.       Meerkoet
2.       Kerkuil
3.       Ransuil
4.       Wilde eend
5.       Rietzanger
6.       Zanglijster
7.       Sprinkhaanzanger
8.       Nachtegaal
9.       Blauwborst
10.   Scholekster
11.   Waterral
12.   Bergeend
13.   Kokmeeuw
14.   Witgat

Op Zeeuws-Vlaanderen zit er op een dijkje ter hoogte van Biervliet opnieuw een mooie kerkuil op een paaltje, die soort lukt wel! Bij de Braakman stoppen we. Na een paar haastige slokken koffie en happen eten lopen we het bos in. In het bos wachten we op de bewuste plek ongeveer tien minuten. Net als we terug willen keren om ons geluk ergens anders te proberen, begint een bosuil luidkeels te roepen: in de pocket! Voor Marc zowaar nog een nieuwe soort en voor mij een nieuwe in Zeeland.

15.   Houtduif
16.   Bosuil
Na de Braakman volgt een zoektocht van plek na plek voor de steenuil, helaas geven ze elke keer niet thuis. Een volgende stop is bij de Axelsche Kreek waren we een goede slag hopen te slaan voor rietsoorten. Al snel horen we twee snorren zingen, een goede Zeelandsoort waar we hier ook op gerekend hadden omdat ze al een tijd werden gehoord en gezien hier. Verder horen we kleine karekiet en rietgors, bosrietzanger geeft nog niet thuis.
17.   Waterhoen
18.   Grote Canadese Gans
19.   Snor
20.   Kleine karekiet
21.   Dodaars
22.   Rietgors
Izak denkt een plek te weten voor zwarte roodstaart, hoewel het pas 4 uur ’s ochtends is, gaan we toch even proberen. Helaas geeft de vogel niet thuis en kunnen we de plek ook niet goed vinden. Als we verder rijden door Axel denk ik iets te horen door het geopende raam. Als ik de auto stil zet horen we duidelijk de kenmerkende zang van zwarte roodstaart, in de pocket! Bij Luntershoek zien we de auto van het andere team ook al staan, wij horen vanuit de auto al de geplande Cetti’s zanger en kunnen dus meteen weer door. Een eindje verder is de laatste hoop voor steenuil. Aanvankelijk is het niet makkelijk, maar opeens klinkt er een geagiteerde roep die alleen maar van de steenuil kan zijn. We rijden nu naar onze laatste stop voordat we naar Breskens gaan, het bos bij Sint Janssteen.
23.   Steenuil
24.   Zwarte roodstaart
25.   Merel
26.   Cetti’s Zanger
27.   Kievit
28.   Zwarte kraai
29.   Blauwe reiger
30.   Tjiftjaf
Daar komt ons al een vogelconcert tegemoet. Roodborst wordt meteen herkend, evenals veel zingende merels. Tussen de merels kunnen we ook  de kenmerkende zang van grote lijster eruit pikken. Koolmees en pimpelmees volgen al snel. Boomkruiper kost wat meer moeite, maar ook die wordt uiteindelijk gehoord. Ook bosuil laat zich horen, maar die hadden we al. Helaas horen we niets van de bossoorten die echt lastig zijn in Zeeland, geen boomklever, zwarte mees of kuifmees. Gelukkig wel goudhaan, toch moeten we door naar Breskens. We nemen dus afscheid van het bos en we rijden vlug richting Breskens.
31.   Roodborst
32.   Groene specht
33.   Winterkoning
34.   Grote lijster
35.   Zwartkop
36.   Vink
37.   Goudhaan
38.   Koekoek
39.   Boomkruiper
40.   Koolmees
41.   Groenling
42.   Pimpelmees
43.   Gaai
44.   Kauw
Onderweg rijden we onder een aantal nesten met zwarte vogels erop. Omdat kraaien volgens Marc (die het weer van Pim Wolf heeft gehoord) niet bij elkaar nestelen stoppen we. Inderdaad: het zijn roeken! Dat is mooi want het scheelt ons weer een stop bij de Axelsche Kreek waar een kolonie zit.
Onderweg naar Breskens worden zoveel mogelijk van de algemene nieuwe soorten ingevoerd.
45.   Turkse tortel
46.   Ekster
47.   Roek
48.   Spreeuw
49.   Zilvermeeuw
50.   Kleine mantelmeeuw
51.   Tafeleend
52.   Boerenzwaluw
53.   Brandgans
54.   Torenvalk
55.   Buizerd
56.   Zwartkopmeeuw
57.   Holenduif
58.   Aalscholver
Een overvliegende kleine mantelmeeuw zorgt er bijna voor dat de dag al over is voordat hij goed en wel begonnen is. Terwijl ik over de 100 kilometer weg richting Breskens rijdt en ik heel even omkijk om de kleine mantel te zien schiet ineens een ree de weg over. Door meteen op de rem te stampen en iets uit te wijken weet ik de schade aan hert en auto te beperken, waarschijnlijk zijn net de achterhoefjes van de ree geraakt. Geschrokken, maar gelukkig nog helemaal heel vervolgen we onze weg, de ree kwam echt uit het niets!

Bij Breskens aangekomen kunnen we echt het verschil gaan maken, al bij de auto wordt de eerste gierzwaluw ontdekt. Bovenaan zijn we net op tijd om een overvliegende grote zilverreiger op te pikken. Een overvliegende grote gele kwik wordt alleen door Marc gehoord, maar komt gelukkig later nog een keer over. Het andere Big Day team is nog niet aanwezig dus dat betekent dat wij hier al een verschil kunnen maken, elke minuut telt! Toch valt de trek een beetje tegen bij Breskens, er vliegen weinig zwaluwen, gelukkig wel genoeg om in elk geval huiszwaluw, oeverzwaluw, boerenzwaluw en gierzwaluw te zien, maar gisteren vloog het beter. Gelukkig vliegt er nog genoeg ander goed spul. Uit overvliegende gele kwikstaarten kunnen we vrij gemakkelijk noordse halen. Engelse blijkt niet te gaan lukken. Dankzij de oplettendheid van andere tellers op Breskens kunnen we al snel een paapje en tapuit bijschrijven, ook een temmincks strandloper wordt door Corstiaan in de scoop gezet. Een wielewaal komt mooi over, evenals purperreiger, zomertortel en smelleken. 
 
Wielewaal (vrouw)/Eurasian golden oriole (female)

Smelleken met boerenzwaluwen/Merlin with barn swallows

Smelleken met boerenzwaluw/Merlin with barn swallow

Links turkse tortel, rechts zomertortel/ Left Eurasian collared dove, right European turtle dove

Zomertortel/ European turtle dove

Lepelaar/Spoonbill

Lepelaar/Spoonbill

Wielewaal (man)/Eurasian golden oriole (male)

Purperreiger/ Purple heron

Typische Breskenssoorten maar je moet ze we net even zien. Een minder typische Breskenssoort wordt boven het dorp opgepikt: een adult grote burgemeester! Helaas weet ik de vogel niet of nauwelijks te zien, maar de rest van het team heeft hem in elk geval, dus kan de vogel op de lijst. Hoewel Breskens dus zeker wel de nodige goede Big Day soorten oplevert, is de trek toch minder goed dan we gehoopt hadden. Dit doet ons besluiten om de post al om half elf te verlaten terwijl we dit pas voor twaalf uur gepland hadden, hopelijk maken we de juiste keuze. In elk geval heeft Breskens een aanzienlijke toevoeging op de lijst opgeleverd:
59.   Grauwe gans
60.   Gele kwikstaart
61.   Noordse gele kwikstaart
62.   Kuifeend
63.   Grasmus
64.   Kneu
65.   Huiszwaluw
66.   Gierzwaluw
67.   Tureluur
68.   Grote zilverreiger
69.   Oeverloper
70.   Boompieper
71.   Kluut
72.   Bonte strandloper
73.   Bontbekplevier
74.   Huismus
75.   Krakeend
76.   Wielewaal
77.   Steenloper
78.   Smelleken
79.   Grote bonte specht
80.   Zilverplevier
81.   Groenpootruiter
82.   Lepelaar
83.   Patrijs
84.   Tapuit
85.   Dwergstern
86.   Paapje
87.   Graspieper
88.   Visdief
89.   Grote stern
90.   Putter
91.   Stormmeeuw
92.   Grote burgemeester
93.   Tuinfluiter
94.   Zwarte ruiter
95.   Oeverzwaluw
96.   Slobeend
97.   Veldleeuwerik
98.   Wintertaling
99.   Zomertortel
100.                       Regenwulp
101.                       Temmincks strandloper
102.                       Zwarte mees
103.                       Grauwe vliegenvanger
104.                       Witte kwikstaart
105.                       Grote gele kwikstaart
106.                       Strandplevier
107.                       Kleine plevier
108.                       Bosruiter
109.                       Purperreiger
110.                       Kleine zilverreiger
111.                       Dwergmeeuw
112.                       Kleine barmsijs
113.                       Sperwer
114.                       Sijs
115.                       Rosse grutto
116.                       Zwarte wouw
117.                       Fitis

De 100-grens is in elk geval overschreden en het zal nu hard werken worden om dit aantal nog te doen stijgen. De eerste stop op Zeeuws-Vlaanderen ligt voor de hand: de Blikken. Onderweg pikt Adriaan nog een zwarte wouw op, geen nieuwe dagsoort meer, maar toch leuk om nog een keer goed te zien. 
Zwarte wouw/Black kite

De Blikken leveren een eenzame goudplevier op, een watersnip, een kemphaan, grutto en twee jagende boomvalken op. Ook worden vier ver weg zwevende ooievaars opgemerkt. Een ontmoeting met het andere team en een snelle chekc van Waarneming.nl leert ons dat we op tien minuten een roodstuitzwaluw hebben gemist, balen, maar het is niet anders. Na de Blikken besluiten we meteen de Braakman te verlaten en door naar Walcheren te rijden.
118.                       Grutto
119.                       Roodborsttapuit
120.                       Goudplevier
121.                       Ooievaar
122.                       Boomvalk
123.                       Watersnip
124.                       Kemphaan

In Middelburg is de volgende stop bij Toorenvliedt waar al sinds jaar en dag een aantal kwakken bivakkeert. Aanvankelijk waren dat allemaal geringde, maar omdat ook kwakken nesten bouwen en eieren leggen, lopen er tegenwoordig ook ongeringde kwakken rond en vanwege die regels die de vogelaar toestaat om grote Canadese gans, roze pelikaan, eenden en uitgezette korhoenders op zijn lijst zetten (die korhoenders zijn dan weer een geval apart) mogen wij ook de kwak als trotse nieuwe soort aan de Big Day lijst toevoegen. Dat toevoegen heeft nog wat voeten in de aarde want geen enkele kwak laat zich zien! Gelukkig vindt Marc ver weg tussen de bladeren een vogel waarvan met enige moeite een kwak kan worden gemaakt. Ook horen we hier staartmezen, die kunnen nog wel eens een lastige Big Day soort zijn dus we zijn blij dat we ze hebben, ook braamsluiper horen we.
Nieuwe soorten zijn
125.                       Heggenmus
126.                       Braamsluiper
127.                       Kwak
128.                       Staartmees
Snel gaan we door naar het Zandvoortweggebied. Daar hopen we op zomertaling en kolgans. Deze soorten zitten er helaas niet, maar wel zien we een stelktluut lopen! Omdat die hier al een aantal dagen niet meer gezien werd, zijn we blij dat hij gelukt is. Verder lopen hier geen nieuwe Big Day soorten. Ook proberen we op Walcheren bosrietzanger, maar ook die geeft niet thuis. Een melding van elf vale gieren bij Breskens zorgt nog even voor twijfel, maar uiteindelijk besluiten we gewoon volgens schema verder te gaan. De kans is niet zo groot dat we ze op Walcheren op kunnen pikken en dat gebeurt inderdaad ook niet.
129.                       Steltkluut

De volgende afdeling zijn de inlagen bij Noord-Beveland. We worden eerst tien minuten opgehouden omdat er een wielerwedstrijd aan de gang is, maar daarna kunnen we door. Bij een boerderij bij Wissenkerke hoeven we weinig moeite te doen om de ringmus binnen te halen.
De ’s-Gravenhoekinlaag levert geen zwarte sterns op maar wel eindelijk onze geoorde fuut en gewone fuut. Bij de Wanteskuup laten de baarmannen niet lang op zich wachten, al snel horen we de kenmerkende roep. Helaas is er nergens een zomertaling te zien. Wel vindt Marc knap tussen het riet de roerdomp, ’s nachts niet gelukt, maar overdag dus wel!
130.                       Ringmus
131.                       Geoorde fuut
132.                       Fuut
133.                       Knobbelzwaan
134.                       Baardman
135.                       Roerdomp

Hierna willen we via Schouwen, over de Philipsdam naar Tholen, waar een witoogeend zit. Bij de Zeelandbrug staat de brug open, dit lijkt aanvankelijk een tegenslag, maar het verandert in een voordeel als Marc de enige zwarte stern van de dag ontdekt! Izak en Adriaan zien hem ook, maar ik slaag er niet in hem op te pikken. Helaas, ik moet ook weer verder rijden want de brug is weer dicht.
136.                       Zwarte stern

Bij de Philipsdam wordt al snel rotgans gezien. Daarna volgen ook middelste zaagbek (die bleek nog moeilijk te zijn) en grote mantelmeeuw. Hier zijn zomertaling en roodkeelduiker een hele fijne toevoeging. Adriaan ontdekt ver weg een roofvogel in een boom die maar een roofvogel kan zijn: zeearend!
137.                       Rotgans
138.                       Middelste zaagbek
139.                       Grote mantelmeeuw
140.                       Roodkeelduiker
141.                       Zomertaling
142.                       Zeearend
Op Tholen rijden we zo’n twintig minuten voor een eerder gemelde witoogeend. Aanvankelijk lijkt het beest er niet te zitten, maar gelukkig vindt Izak hem tegen de rietkraag en kunnen we hem mooi bekijken. Voor de rest zit er niets extras op Tholen en dus gaan we snel terug. Eigenlijk was de witoogeend niet zo’n goede Big Day move omdat er relatief veel tijd in een soort gaat, maar omdat het gewoon een hele leuke soort is, voor ons allen een nieuwe in Zeeland en voor Adriaan en mij een Lifer, hebben we er geen spijt van. 
Witoogeend (links) met man en vrouw kuifeend/ White-eyed pochard (left) with male and female tufted duck

143.                       Witoogeend

Het is nu de hoogste tijd voor de Prunje. Hier hopen we nog wat steltlopers binnen te halen, uiteraard is ook de hoop gevestigd op de kleine geelpootruiter die al een aantal dagen niet meer gezien wordt, maar er mogelijk nog zit. De eerste nieuwe soort is een smient, die in zijn eentje aan het rondzwemmen is. De rest van de Prunje levert hoegenaamd niets nieuws op, een tegenvaller want steltlopers als kleine strandloper en kanoet hebben we nu niet. Ook komen we er achter dat we nog steeds geen wulp hebben, waarschijnlijk hebben we die wel een keer gezien, maar allemaal nog niet bewust voor ons zelf gezien. Daar gaan we nu ook op letten, maar hoe we ook zoeken, er is geen wulp te bekennen! Een eindje verder wordt in een groep rotganzen wel eens een zwarte rotgans gezien. Als we aan komen rijden, vallen net groepjes rotganzen in. Na enige tijd checken zie ik opeens de rotgans lopen, die is binnen! 
Zwarte rotgans (vierde vogel van links) met rotganzen/Black Brant (fourth bird on the left) with brent geese

Bij Burghsluis zit buitendijks al jaren een grote zee-eend. Ook nu stelt hij niet teleur.
144.                       Smient
145.                       Zwarte rotgans
146.                       Grote zee-eend

Bij Neeltje Jans hopen we de zwarte zeekoet te zien, maar helaas geeft hij niet thuis. Ook hier lukt wulp niet, al denken Izak en Adriaan er wel een te horen. Helaas roept hij maar een keer. Ook eider lijkt moeilijk, maar wordt wel opgepikt bij de Jacobahaven. Heel Neeltje Jans levert geen wulp op, wel een regenwulp, maar die hadden we al. Omdat onze volgende en waarschijnlijk laatste stop Oranjezon is, zal de wulp waarschijnlijk de misser van de dag worden!
147.                       Eider

Bij Oranjezon zit aan het begin al meteen een spotvogel te zingen. Ook vindt Izak een grauwe vliegenvanger, deze hadden we echter al op Breskens. Oranjezon stelt echter teleur, geen gekraagde roodstaart of goudvink wordt gehoord terwijl die hier allebei wel goed kunnen. Gelukkig horen en zien we wel boomleeuweriken en kan met enige moeite in een haviksnest nog een pul gezien worden.
148.                       Spotvogel
149.                       Havik
150.                       Boomleeuwerik

Terwijl we het gebied uitlopen appt Marc met het andere team. Zij denken 138 soorten gescoord te hebben, wij denken er 146 gescoord te hebben. Het andere team stopt er mee dus het is duidelijk dat wij de meeste soorten hebben. Ook wij zetten er een punt achter, hoewel we nog wel een paar soorten zouden kunnen halen, zal 150 soorten nu toch nog erg lastig worden. Bij natelling blijkt dat er (zoals zo vaak op Big Days) altijd weer soorten zijn die je vergeet op te schrijven of die je dubbel opschrijft. Bij het andere team kost dit twee soorten, zij eindigen op 136. Bij ons pakt het positiever uit, we komen uit op een mooie ronde 150! Op zich een leuk soorten aantal en voor ons allen een nieuw record aantal soorten op een dag. Toch hadden we vandaag meer kunnen hebben, vogels laten zich echter niet dwingen en dus hebben we nog genoeg kansen voor volgend jaar. Bij een nog betere Breskens dag en wat meer medewerking van andere vaste soorten kunnen we zo de 160 halen! Allemaal zijn we erg moe en kunnen we na een lange dag vogelen eindelijk gaan slapen!